Bibliotheek
Luitje Hoeksema Fonds
Een verzameling interessante oudheidkundige boeken en kaarten met betrekking op de noordelijke provincies
Dit is de derde bijdrage van het Luitje Hoeksema Fonds en wij proberen bij elke editie van het Zandtsternijs iets nieuws te vermelden of een boek uit te lichten.
In deze editie lichten wij het boek “Religieus erfgoed in Groningen: oude kerken in de Ommelanden” uit, geschreven door Harm Plas en Wim Plas.
Waarom het boek van de gebroeders Plas in 2026 relevanter is dan ooit
Wie wel eens een oude dorpskerk in onze regio binnenloopt, kan er bijna niet omheen: het standaardwerk van Harm en Wim Plas. Hoewel hun boek ‘Oude kerken in de Ommelanden’ al in 2008 verscheen, ligt het anno 2026 nog steeds op de koffietafel van menig erfgoedliefhebber. Waarom blijft dit boek de onbetwiste gids voor ons Groninger landschap?
Meer dan alleen papier
Het boek van de gebroeders Plas wordt nog altijd beschouwd als hét meest complete overzicht van de middeleeuwse kerken in de Ommelanden. Of het nu gaat om de gedetailleerde architectuur of de bijzondere interieurs — denk aan de karakteristieke preekstoelen en historische orgels — de gebroeders Plas legden het met precisie vast.
Voor de gidsen van de Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK) is het boek nog dagelijks essentieel basismateriaal. Heeft u zelf nog geen exemplaar op de plank staan? Hoewel er momenteel geen nieuwe druk in de winkel ligt, blijft het eengewild item op de tweedehandsmarkt.
Maar gelukkig hoeft u niet ver te zoeken: het boek is namelijk ook gewoon te leen in onze eigen bibliotheek!
Erfgoed in beweging (Nieuws uit 2026)
Hoewel het boek zelf niet verandert, is de wereld om de kerken heen volop in beweging. Enkele actuele ontwikkelingen:
-
- Digitale kerkenpaden: De SOGK is dit jaar volledig overgestapt op een hybride model. Veel van de historische kennis uit het boek van Plas wordt nu ontsloten via interactieve apps en digitale wandelroutes.
-
- Excursies razendsnel uitverkocht: In april van dit jaar bleek de populariteit van ons erfgoed groter dan ooit. De voorjaarsexcursies langs kerken zoals die van Wittewierum en Woltersum waren binnen een mum van tijd volgeboekt.
-
- Veilige toekomst voor Winsum: In maart werd de Torenkerk in Winsum officieel overgedragen aan de SOGK. Hiermee is opnieuw een belangrijk monument uit het werk van Plas verzekerd van een goede toekomst.
De ‘Nulmeting’ van ons landschap
Waarom we dit boek juist nu moeten koesteren? Door de versterkingsoperaties en de aardbevingen in onze provincie is het uiterlijk van veel kerken de afgelopen jaren veranderd. Het boek van de gebroeders Plas dient hiermee als een cruciale ‘nulmeting’: het laat zien hoe de kerken eruitzagen voordat de steigers en stutten kwamen.
Het boek is daarmee niet alleen een naslagwerk voor historici, maar een identiteitsbewijs voor elk dorp. Het herinnert ons eraan dat deze gebouwen al meer dan 800 jaar onlosmakelijk verbonden zijn met ons Groninger landschap.
In het kort: Het Boek
- Titel: Oude kerken in de OmmelandenInhoud.
- Auteurs: Harm Plas en Wim Plas
- Inhoud: Beschrijvingen van bijna alle historische dorpskerken in de provincie Groningen, inclusief geschiedenis, bouwstijl en inrichting.
Gebruik: Ideaal als inspiratiebron voor een fietstocht of om de geschiedenis van uw eigen dorpskerk op te zoeken.
Met vriendelijke groet,
Het bestuur van de Luitje Hoeksema Bibliotheek
www.bibliotheekluitjehoeksema.nl
Dorpshuis ’t Zandt Hoofdstraat 111
9915PC ’t Zandt
E-mail: luitjehoeksemafonds@gmail.com